Σε τι κόσμο ζούμε πλέον!....δημοσιεύθηκε το 2022

 

   Πανδημία, πόλεμοι, ατελείωτη οικονομική κρίση, θάνατοι, δολοφονίες και καθημερινό σόου βιαστών και ανώμαλων. Δυστυχώς το κακό συνεχίζετε για ακόμη μία χρονιά. Το 2022 ως τώρα μόνο αισιοδοξία δεν προκαλεί. Στην πλούσια και όμορφη πατρίδα μας, μετά τα δέκα χρόνια οικονομικής κρίσης ήρθαν καπάκι τα δύο χρόνια υγειονομικής κρίσης με την πανδημία του covid-19 και την καραντίνα. Φέτος ,άλλο που δε μας έλειπε , ήρθε και ο πόλεμος στην Ουκρανία με τρομερές οικονομικές και όχι μόνο συνέπειες στην χώρα μας. Να αναμένουμε μάλλον προσεχώς την έκρηξη ηφαιστείου ή την πτώση μετεωρίτη! Η τηλεόραση και οι απανταχού ‘’ειδήσεις ‘’,αποτελούν ένα ατελείωτο νεκρολόγιο. Μιζέρια, ψυχολογική πίεση και τρομολαγνία.

  Όλοι μας αναγκαστήκαμε να ζούμε μέσα στο φόβο και το άγχος τα τελευταία χρόνια. Η απλή κοινωνική, ανθρώπινη επαφή έγινε Γολγοθάς και φοβία. Γονείς και παππούδες δεν τολμούσαν να αγγίξουν τα παιδιά τους! Ένα φτέρνισμα ή ένας βήχας προκαλούσε πανικό και τρόμο! Η διασκέδαση, η χαλάρωση και ένας απλός καθημερινός καφές έγινε άπιαστο όνειρο. Η δόλια η νεολαία αναγκάστηκε να ζει μπροστά από μια οθόνη, να επικοινωνεί από μια οθόνη, να διασκεδάζει μπροστά από μία οθόνη, να σπουδάζει σε μια οθόνη. Τα παιδιά έχασαν την ξεγνοιασιά και την χαρά της ηλικίας τους. Απομόνωση, άγχος , νεύρα και ψυχολογικά προβλήματα κυριάρχησαν στη ζωή τους. Όλα πλέον στρέφονται γύρω από ένα κινητό , ένα τάμπλετ και τα σόσιαλ μίντια για τους νέους. Καλή η τεχνολογία και οι δυνατότητες που προσφέρει άλλα όπως και ένα μαχαίρι μπορεί να οδηγήσει είτε στο καλό είτε προς το κακό. Έπεσαν  όλοι με τα μούτρα σε αυτή τη νοοτροπία και δε μπορούν να ζήσουν ούτε λεπτό χωρίς αυτά.

  Η κατάσταση με τον covid-19 επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τις διαπροσωπικές σχέσεις. Ήταν που ήταν τα παιδιά εξαρτημένα από τα κινητά ,έγιναν πλέον εθισμένα! Πού είναι οι βόλτες, το κρυφτό ,το κυνηγητό, η μπάλα, το γήπεδο, το ποδήλατο, ο καφές, ο χορός στα μαγαζιά, τα πάρτι, το αθώο φλερτ, το διάβασμα ενός  βιβλίου, η μουσική, τα παιχνίδια στα ηλεκτρονικά και το τραγούδι; Πού είναι το χαμόγελο και η ανεμελιά των ανθρώπων; Η πρόσβαση σε ακατάλληλες και επικίνδυνες ιστοσελίδες είναι πλέον παιχνιδάκι για τα παιδιά. Με την ανώνυμη περιήγηση δεν γνωρίζει κανείς σε τι σκοτεινά μονοπάτια μπαίνουν.

   Τα παιδιά δυστυχώς δεν αντιλαμβάνονται σε τι δύσβατους δρόμους οδηγούνται.  Βάλτε εσείς οι γονείς και οι μεγαλύτεροι κάποια όρια, μην επιτρέπετε την αλόγιστη χρήση όλων αυτών των συσκευών. Ας τις χρησιμοποιούν μία ώρα την ημέρα ή και ελάχιστα αν μπορούν.  Υπάρχουν καλύτερα πράγματα να κάνουν. Δεν είναι δυνατόν να μιλάνε μέσω κινητού στον διπλανό τους , στον φίλο τους που είναι στο ίδιο μέρος και στην οικογένεια τους. Άλλο είναι αυτός που θέλεις να επικοινωνήσεις  να βρίσκεται στην άλλη άκρη της Ελλάδας ή στο εξωτερικό και άλλο δίπλα σου! Ας δώσουμε πρώτοι εμείς το παράδειγμα, οι μεγαλύτεροι και ας ξεφορτωθούμε αυτή την εξάρτηση!  

  Εντάξει , ήταν μια δύσκολη αρρώστια, είχε μεγάλη μετάδοση και πολλά θύματα. Έπρεπε να παρθούν κάποια μέτρα , έπρεπε να προστατευτούν άνθρωποι, Μήπως όμως κάπου υπερέβαλαν ; Μήπως στο βωμό του πολιτικού κόστους και του πλήρη ελέγχου του πληθυσμού έγιναν πράγματα που δε θα μπορούσαν να γίνουν με κάποια άλλη αφορμή; Μήπως χάνουμε την ελευθερία και την ανεξαρτησία μας ως άνθρωποι  λίγο λίγο κάθε μέρα; Μήπως μας ελέγχουν πλήρως και απολύτως; ‘’Ο φόβος και η τρομοκράτηση είναι ο καλύτερος τρόπος για να ελέγχεις τα πλήθη’’, είπε κάποτε κάποιος σοφός. Όπως και ότι ‘’το καλύτερο μέρος για να κρύψεις την Αλήθεια, είναι μπροστά στα μάτια του άλλου! ‘’ «Η δικτατορία που επιβάλλεται  στο όνομα της δικαιοσύνης και της νομιμότητας είναι η χειρότερη από όλες» είπε κάποιος άλλος σοφός.

  Μετά από όλα αυτά και εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία,  άρχισαν τα ΜΜΕ και οι διάφοροι ‘’ ανεξάρτητοι ‘’ οργανισμοί, να πλασάρουν νέες παγκόσμιες κρίσεις. Ξανά μανά  η οικονομική κρίση, ενεργειακή κρίση και μια καινούρια, η επισιτιστική κρίση! Και να μην ξεχνάμε , στο βάθος προς τον Οκτώβριο ξανά η υγειονομική κρίση. Ε δε γίνετε να ζούμε από εδώ και πέρα χωρίς κρίσεις! Δε θα έχει να φάει ο πλανήτης σιτηρά και σπορέλαια λέει. Δε φτάνει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο λέει. Όχι ότι κάποιοι θησαυρίζουν εκτοξεύοντας τις τιμές, όχι ότι παίζονται πολιτικά παιχνίδια, όχι ότι υπάρχουν επιτήδειοι που εκμεταλλεύονται καταστάσεις!

   Λες και δε μπορεί να παράγει άλλος τόπος σιτάρι και ηλιόσπορο, λες και δε υπάρχει αλλού πετρέλαιο και εναλλακτικές μορφές ενέργειας! Αφού βρήκαμε το κόλπο, θα σταματήσουμε τώρα; Πλήρης έλεγχος του πληθυσμού, κανένας αντίλογος, ολιγαρχία , έλεγχος των ΜΜΕ, καμία αντίδραση από κανέναν και δαιμονοποίηση της διαφορετικής άποψης. Ούτε απεργίες, ούτε διαδηλώσεις, ούτε αντιδράσεις, ούτε απαιτήσεις, ούτε διεκδικήσεις, ούτε όνειρα! Ότι πει η αόρατη εξουσία και τα πλοκάμια της. Αφού θέλουν να μας σώσου.!Είναι οι σωτήρες του κόσμου και νοιάζονται μόνο για το καλό μας. Δε το κάνουν για το χρήμα και την εξουσία. Δε θέλουν να υπάρχει μόνο η ελίτ και  οι υπόλοιποι ακόλουθοι.

   Δυστυχώς όμως όλα γίνονται για το χρήμα, την εξουσία και έλεγχο! Υπάρχουν άνθρωποι τόσο υπερόπτες, τόσο ζάπλουτοι και χωρίς ήθος και αξίες, που το παίζουν θεοί και θέλουν να καθορίζουν την μοίρα δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ο έλεγχος των Μαζικών Μέσων Ενημέρωσης είναι σχεδόν απόλυτος. Μόνο στην χώρα μας σύμφωνα με στοιχεία το 90% των πληροφοριών που διοχετεύονται στους πολίτες  είναι πλήρως ελεγχόμενο . μας δείχνουν ότι θέλουν. Και πως γίνετε αυτό; Μα φυσικά με το χρήμα! Για αυτό σκεφτείτε καλά πριν πάρετε την ‘’ πληροφόρησή’’ σας , μήπως δεν έτσι τα πράγματα; Μήπως υπάρχει κάτι άλλο;

  Οι πληροφορίες που δέχεται ο σημερινός άνθρωπος από όλα τα μέσα και τις πλευρές,  είναι τεράστιες σε όγκο και μηδαμινές σε αξία. Βομβαρδισμός από παντού για πλήρη έλεγχο και εκφοβισμό. Τίτλοι όπως « έσκασε τώρα» «έρχονται τρομακτικές εξελίξεις» « φοβερή είδηση» κτλ πετάγονται από εδώ και από εκεί για να τις διαβάσει ο κακόμοιρος ο πολίτης. Όσα κλικ κάνουμε τόσα λεφτά αρπάζουν και τόση αξία αποκτούν. Όλα γίνονται για το χρήμα. Συναγωνίζονται για το ποιος θα μας τρομάξει και θα μας πανικοβάλει περισσότερο! Κλείστε τα ρημάδια τα κινητά και τα social media! Μην τους δίνετε άλλο σημασία, ζήστε ελεύθεροι και χωρίς φόβο και άγχος. Φτάνει πια!

  Ο μόνος τρόπος να σταματήσει αυτός ο κατήφορος είναι η αποχή και απεξάρτηση από την εικονική πραγματικότητα που μας έχει φτιάξει  ένα αόρατο σύστημα εξουσίας. Η αληθινή ζωή είναι εκεί έξω, βγείτε και πάτε σε σπίτια φίλων, κάντε βόλτα στην φύση, ασχοληθείτε με ένα δημιουργικό χόμπι, αθληθείτε, μαγειρέψετε, ακούστε μουσική, παίξτε με τα παιδιά σας, μιλήστε με έναν φίλο από το σταθερό τηλέφωνο, διαβάστε βιβλία, κάντε κάτι όλοι μαζί στην γειτονιά , χαλαρώστε . Δε θα πάθετε τίποτα αν δε ξέρετε για μια ληστεία, μια πυρκαγιά, μια δολοφονία ή για καταστροφές στην Ινδία, το Ιράν , την Αγγλία ή την Βραζιλία! Είναι δυνατόν να έχει πόλεμο και καταστροφή σε άλλα μέρη και να υποφέρουμε τα δεινά κι εδώ εμείς χωρίς λόγο;  Είναι δυνατόν να μας επηρεάζει ότι κακό συμβαίνει στον πλανήτη, άλλα να μην υπάρχει κάτι θετικό που να βελτιώσει την ζωή μας;

  Έχουμε βέβαια την παγκοσμιοποίηση, την νέα τάξη πραγμάτων. Όλοι στο ίδιο τσουβάλι, όλοι στην ίδια μοίρα από την μια άκρη του πλανήτη ως την άλλη. Φτάνει πια! Αντιδράστε και σταματήστε την αποχαύνωση. Κλείστε το internet  και τα κινητά όταν δε χρειάζονται πραγματικά.  Εκτός των άλλων , μέσω όλων αυτών των εφαρμογών και των συσκευών μας παρακολουθούν 24 ώρες το 24ωρο! Ξέρουν αν πάσα στιγμή που είμαστε , με ποιον είμαστε, τι κάνουμε και τι θέλουμε! Εδώ σκέφτεσαι να αγοράσεις κάτι και σου έρχεται σε λίγο διαφήμιση στο κινητό! Και μην το θεωρείτε αστείο ή ψέμα. Από την δεκαετία του 60’ όλες οι κυβερνήσεις έχουν ειδικές υπηρεσίες για την παρακολούθηση άλλων χωρών, αλλά και της ίδιας της χώρας. Τώρα δε θα μας παρακολουθούνε που τους προσφέρετε η πληροφόρηση ελεύθερα και ασταμάτητα! 

     Κόψτε το σχοινί  που μας έδεσαν όλους με την τεχνολογία και την υπερπληροφόρηση , που καίει τον εγκέφαλο των ανθρώπων. Να μην αναφέρω και την ακτινοβολία που εκπέμπουν όλες αυτές οι συσκευές και η οποία πέφτει όλη επάνω μας. Φανταστείτε παιδιά που γεννήθηκαν και ζουν συνέχεια έτσι. Όλη αυτή η κατάσταση συμβαίνει τα τελευταία 10 με 15 χρόνια και η γνώση για τις επιπτώσεις που θα υπάρξουν στο μέλλον δεν είναι ακόμα γνωστή ή αποκρύπτεται. Το τσιγάρο μέχρι το 1980 θεωρούνταν ασφαλές και καλό! Σιγά μην μας πουν τίποτα αν οι ακτινοβολίες δημιουργούν προβλήματα, Τόσα δισεκατομμύρια άνθρωποι τα χρησιμοποιούν, είναι πολλά τα λεφτά!

   Έχουμε την δύναμη να τα χρησιμοποιήσουμε όλα αυτά μόνο για λίγο, από μακριά, για κάτι που είναι πραγματικά απαραίτητο να κάνουμε; Έχουμε τη θέληση να απεξαρτηθούμε από τα social media και το ιντερνέτ;  Η λύση βρίσκετε στα χέρια μας, για την ακρίβεια στα δάχτυλά μας. Πατήστε το κουμπί που λέει off.

   Βήμα- βήμα μπορεί ο άνθρωπος να αποκτήσει ξανά την ελευθερία του και την ηρεμία του. Οι ανάγκες που μας δημιούργησαν είναι στην πλειονότητά τους τεχνητές , πλαστές και άχρηστες. Αν όλοι μας αλλάξουμε λίγο και δράσουμε για το καλό, το σωστό και το συμφέρον μας ,ο κόσμος θα αλλάξει, η μιζέρια θα φύγει , θα ζήσουμε καλύτερα. Μπορούμε να το κάνουμε; Μπορούμε να σταματήσουμε την εξάρτηση από τα κινητά, τα tablet, τα social media, το internet και τις « ειδήσεις»; Θέλουμε να ζήσουμε όπως παλιά , πιο ελεύθεροι, πιο ήρεμοι, πιο χαρούμενοι; Είναι πραγματικά στο χέρι μας.

Το έθιμο της Ντερβένας....δημοσιεύθηκε το 2020

 

       Η Ντερβένα είναι ένα έθιμο συνυφασμένο με την ιστορία της Πρώτης και χάνεται στα βάθη του χρόνου. Υπήρχε όσο θυμούνται όλες οι γενεές που πέρασαν από αυτό τον τόπο. Αγνοούμε την ακριβή ετοιμολογία της λέξης Ντερβένα, αλλά υπάρχει μία άποψη, ότι ο όρος προέρχεται από το τούρκικο «ντερβέν»  και το περσικό «ντερμπέντ» που σημαίνει πέρασμα, δύσκολη διάβαση ανάμεσα σε δύο στενά. Το πέρασμα δηλαδή από μια κατάσταση σε μία άλλη. Μια άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι η λέξη Ντερβένα είναι από το ¨ντιρ¨ που στα οθωμανικά σημαίνει ξύλο και το ¨μπενα¨ που σημαίνει φωτιά, δηλαδή στην κυριολεξία, η ¨φωτιά των ξύλων¨.

        Έρχεται από τα πολύ παλιά χρόνια και τις τελετές πυρολατρείας που γινόταν από τους Αρχαίους Λαούς της περιοχής και είχαν να κάνουν με τη λατρεία του Διονύσου, τον ερχομό της Άνοιξης και της καρποφορίας της Γης. Δεν είναι τυχαίο, ότι και σήμερα το έθιμο τελείται την Κυριακή της Αποκριάς, λίγο πριν τον ερχομό της άνοιξης. Τους τελευταίους αιώνες, στα χριστιανικά χρόνια, το έθιμο μετουσιώθηκε στο «Συχώριο», δηλαδή στην συχώρεση. Στη συχώρεση ανάμεσα στους ανθρώπους  αλλά και στον εαυτό μας. Η πυρολατρεία συνδέθηκε με την κάθαρση και τον εξαγνισμό των Χριστιανών, από τις αμαρτίες και τα πάθη και την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής και την Νηστεία, ως την Ανάσταση του Χριστού. Η φωτιά καίει το κακό, τις αμαρτίες, τα λάθη και τον φθόνο και κάνουν όλοι μια νέα αρχή, περιμένοντας την αναγέννηση της φύσης. Η ευχή που δίνεται ανάμεσα στους κατοίκους της Πρώτης αυτό το βράδυ της μεγάλης φωτιάς είναι «συγχωρεμένα».  Παλιότερα δινόταν και ένα φρούτο ως δώρο στην ανταλλαγή της ευχής,  πράξη ερχόμενη από το παρελθόν και τις παλιές δοξασίες.

   Η Ντερβένα έχει διπλό συμβολισμό. Έτσι από την μία με την Φωτιά ζεσταίνονται η καρδιές των ανθρώπων και από την άλλη με την Καθαρτική ιδιότητα της Φωτιάς, καίγονται οι αμαρτίες και τα πάθη των ανθρώπων και επέρχεται η Κάθαρση.  Ο άνθρωπος μπαίνει την επόμενη μέρα, την Καθαρά Δευτέρα, αναγεννημένος με προσευχή και μετάνοια ως το Πάσχα.  Τα παιδιά παλιότερα τραγουδούσαν γύρο από την Ντερβένα «Σ’τρανές σ’Απουκριές που σ’ανάβουν τις φουτιές, απουκρεύουν του τυρί μέχρι να’ ρτει η Λαμπρή». Το έθιμο της Ντερβένας με διάφορες παραλλαγές και ονόματα, υπάρχει και στα υπόλοιπα χωριά της δυτικής πλευράς του Παγγαίου από την Αμφίπολη μέχρι την Κορμίστα. Παρόμοια έθιμα υπάρχουν και σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, όπως οι «Αράπηδες», «Πυροβασίες»,  «Καμήλα», «Μπαμπόγεροι» και άλλα.

      Η Ντερβένα είναι ένας σωρός από πουρνάρια μαζεμένα από τις πλαγιές του Παγγαίου και το μέγεθός του ποικίλη αναλόγως της προσπάθειας και του ζήλου που είχαν όσοι συμμετείχαν στο έθιμο.  Στόχος ήταν να γίνει από κάθε «μαχαλά» η ψηλότερη Ντερβένα χωρίς να πέσει κανένα κλαδί όσο θα καιγόταν και να κερδίσει στο έθιμο. Οι « μαχαλάδες» είναι οι γειτονιές - συνοικίες της Πρώτης και τα χρόνια που έσφυζε από ζωή το χωριό κάθε « μαχαλάς» είχε και τη δική Ντερβένα. Μέχρι  και την δεκαετία του ’80 υπήρχαν οι Ντερβένες του Καναρά, της Τσιομπανίνας,  του Αϊ Γιώργη, του Μπρίνου, του Αϊ Νικόλα, του Έβρου , του Συνοικισμού και των Αλωνιών. Μεγάλη ήταν η αντιπαλότητα ανάμεσα στους «μαχαλάδες» τις μέρες της προετοιμασίας του εθίμου για το ποιος θα κάνει την καλύτερη και μεγαλύτερη Ντερβένα.  Κυριολεκτικά δεν μιλιόταν τα μέλη από τις «αντίπαλες» Ντερβένες! Ειδικά αφού υπήρχε το έθιμο του κλεψίματος των κλαδιών από την μία και την άλλη Ντερβένα.  Το κλέψιμο των κλαδιών δεν ήταν μια κατακριτέα πράξη αλλά μέρος του εθίμου και όποιος το κατάφερνε επιβραβευόταν από τους συντρόφους του της Ντερβένας που ανήκε. Γινόταν και για πείραγμα προς την αντίπαλη Ντερβένα.  Γι αυτό και τα μέλη της κάθε Ντερβένας φυλούσαν αδιάλειπτα τα κλαδιά που μάζευαν στο σημείο που θα άναβε. Μέσα σε ένα γύρο από πουρνάρια έφτιαχναν ένα καταφύγιο όπου άναβαν φωτιά, έπιναν και έψηναν όλο το βράδυ προσέχοντας μην τους κλέψουν τα κλαδιά.  Ιστορική ήταν η αντιπαλότητα ανάμεσα στον Καναρά και την Τσιομπανίνα που αριθμούσαν  και τα περισσότερα μέλη.

   Παράλληλα με τις Ντερβένες, την ίδια περίοδο υπήρχε και το έθιμο της Αποκριάς ή τα καρναβάλια, όπως λέγανε. Όλα τα παιδιά την βδομάδα πριν την Ντερβένα, ντυνόντουσαν με ότι παλιό ρούχο έβρισκαν, από τις γιαγιάδες, τους παππούδες και μεταμφιέζονταν σε καρναβάλια. Γύριζαν παρέες όλο τα σπίτια του χωριού, γελώντας και πειράζοντας ο ένας τον άλλο. Περίμεναν σε κάθε σπίτι που επισκέπτονταν το κέρασμα. Ένα γλυκό, ένα φρούτο μια καραμέλα, ένα μπισκότο.

      Άρρηκτα  δεμένη με το έθιμο ήταν και η παραδοσιακή Παγγαιορίτικη, Πρωτέικη γυριστή πίτα η οποία προσφέρονταν το βράδυ της Κυριακής της Αποκριάς. Συνηθέστερη μορφή της ήταν η σπανακόπιτα και η όλη παρασκευή της αποτελούσε ιεροτελεστία για κάθε νοικοκυρά και κάθε σπίτι στην Πρώτη. Σε μεγάλο, στρόγγυλο λεπτό ταψί τοποθετούσαν με μαεστρία όλα τα χειροποίητα υλικά της πίτας και την έψηναν γυρίζοντάς την κυκλικά πάνω από την ανοιχτή φωτιά.

       Το μάζεμα των κλαδιών από πουρνάρια άρχιζε μέχρι και ένα μήνα πριν το έθιμο και κορυφωνόταν την τελευταία βδομάδα της Αποκριάς. Ακόμη και από την επομένη του Αϊ Γιάννη, αν το Πάσχα έπεφτε νωρίς. Με μουλάρια, άλογα,  τρακτέρ με καρότσες, μικρά φορτηγά, τα μέλη της κάθε Ντερβένας έκοβαν κλαδιά από το Παγγαίο και τα κατέβαζαν στον χώρο που θα έστηνε ο καθένας την Ντερβένα του. Ακόμα και στις πλάτες κουβαλούσαν τα παιδιά τα κλαδιά από το βουνό μέχρι κάτω στο χωριό, αλλά και με τεράστιες ξύλινες διχάλες, που τις ονόμαζαν ξυλογαδάρες. Στο έθιμο συμμετείχαν παιδιά από δέκα ετών μέχρι και παππούδες από την κάθε γειτονιά. Βέβαια οι πιο δραστήριοι ήταν οι νέοι του κάθε «μαχαλά» ηλικίας από δέκα ως είκοσι χρονών. Τα κλαδιά τα έκοβαν με τσεκούρια, με πριόνια και κλαδοκόπους και φρόντιζαν να είναι ψηλά και ίσια, ώστε να  σχηματίζουν μεγάλα και ίσια δεμάτια. Τα δεμάτια είναι κλαδιά από πουρνάρια πλεγμένα μεταξύ τους,  δέκα με δεκαπέντε που δένονται με σύρμα στην μέση. Τα δεμάτια βοηθούσαν να γίνει πιο σταθερός ο σωρός της Ντερβένας και πιο συμπαγής. Στα νεώτερα χρόνια τα κλαδιά κόβονται με αλυσοπρίονα και δεν φτιάχνονται σε δεμάτια.

   Το στήσιμο της Ντερβένας γινόταν πάντα την τελευταία μέρα πριν την Κυριακή της Αποκριάς ή ακόμα και την ίδια μέρα  και συνήθως το αναλάμβαναν τα πιο έμπειρα και τα παλαιότερα στελέχη της κάθε Ντερβένας. Απαιτείται τέχνη   και εμπειρία για να στηθεί σωστά  η Ντερβένα, να γίνει ψηλή και να μην πέσει. Συνήθως έχει χονδρή βάση που όσο ψηλώνει μαζεύεται  προς τα μέσα. Μια μεγάλη Ντερβένα συνεπώς έπρεπε να έχει μεγάλη βάση. Μέχρι και δέκα με δώδεκα μέτρα ύψος έφταναν οι πιο μεγάλες Ντερβένες. Όλοι οι κάτοικοι του «μαχαλά» έβγαιναν στον χώρο που στηνόταν η Ντερβένα και έστηναν ένα μικρό γλέντι, με ψήσιμο, ποτό, χορό και τραγούδια. Στην κορυφή της Ντερβένας  τοποθετούνταν το κουρκουλούκ’ (σκιάχτρο), φορτωμένο με αποκριάτικα στολίδια, ανάλογα με τον σατυρικό συμβολισμό που ήθελε να προσδώσει ο κάθε μαχαλάς, ώστε να κερδίσει τις εντυπώσεις της βραδιάς.

    Τις απογευματινές ώρες, αφού είχε συντελεστεί το στοίβαγμα των κλαδιών σε Ντερβένα, τα παιδιά του κάθε μαχαλά, έφευγαν από το επιβλητικό δημιούργημά τους και επισκέπτονταν με ένα πορτοκάλι στο χέρι, τα σπίτια στενών συγγενών τους. (παππούδων, νονών, θείων). Εκεί ζητούσαν συγχώρεση για τυχόν λάθη και αμαρτήματα που έκαναν την χρονιά που πέρασε και έδιναν το πορτοκάλι. (σύμβολο μετάνοιας) . Φιλούσαν το χέρι των συγγενών τους και αυτοί τους έλεγαν με τη σειρά τους «σχουριμένα».

    Την Κυριακή της Αποκριάς είχαμε την κορύφωση του εθίμου με το «άναμα» της Ντερβένας. Πριν τη δεκαετία του ΄80 συνήθως σε κάθε μαχαλά, άναβε η Ντερβένα και όλα τα δρώμενα του εθίμου πραγματοποιούνταν ξεχωριστά σε κάθε γειτονιά. Αργότερα το έθιμο εξελίχτηκε, μεγάλωσε και αγκάλιασε ολόκληρο το χωρίο. Έτσι μόλις νύχτωνε άρχισαν να ανάβουν σε κάθε «μαχαλά» οι Ντερβένες  με τη σειρά  για να προλάβει  ο κόσμος να περάσει από όλες τις Ντερβένες. Όλοι οι κάτοικοι έβγαιναν και έβλεπαν το κάψιμο της Ντερβένας, το κάψιμο της κακίας, των λαθών και του φθόνου. Χόρευαν γύρω από την μεγάλη φωτιά και ζεσταινόταν οι καρδιές και οι ψυχές τους. Την Ντερβένα άναβαν οι «Αρχηγοί» του κάθε  «μαχαλά» και όσοι πρωτοστατούσαν στο έθιμο. Τον τελευταίο αιώνα, το άναμα της Ντερβένας ξεκινούσε με λαμπαδηδρομία που διοργάνωνε ο Σύλλογος Φιλόμουσων Πρώτης «Η ΠΡΟΟΔΟΣ». Κορίτσια με παραδοσιακές στολές και κρατώντας αναμμένους πυρσούς,  με τη συνοδεία μουσικής έκαναν τη διαδρομή προς όλες τις Ντερβένες. Παρέδιδαν τους πυρσούς σε κάθε μαχαλά για να ανάψουν την Ντερβένα.

    Η τεράστια φωτιά άναβε και η ζέστη της κατέκλυζε τους πάντες.  Ζέστανε σώμα και ψυχή. Ήταν ορατή από χιλιόμετρα μακριά και τα καμένα πουρναρόφυλλα έφευγαν σαν άστρα ψιλά στον ουρανό. Στάχτη σαν χιόνι έπεφτε σε όλο το χωριό.  Τα παιδιά γύρω από την φωτιά εύχονταν «άντε, σχουριμένα κι να’μαστε γιροί κι του χρον’ να κάνουμι τρανήτιρ Ντερβένα». Μετά, μόλις, έμεναν μόνο τα κάρβουνα από κάθε Ντερβένα όλοι οι κάτοικοι της Πρώτης ενωμένοι και αγαπημένοι γιόρταζαν στην κεντρική Πλατεία του χωριού με χορούς, παραδοσιακά εδέσματα, πίτες και σαρμαδάκια που έφτιαχναν οι γυναίκες του χωριού και άφθονο κρασί και τσίπουρο. Αντάλλασαν όλοι την ευχή «συγχωρεμένα» και περίμεναν μια νέα αρχή στην ζωή τους και την φύση. Το έθιμο του «σχώριου» ήταν μια αληθινή ιεροτελεστία κι ένιωθαν, ιδίως οι νεώτεροι, ότι  έφευγε ένα βάρος από πάνω τους και είχαν ήσυχη την συνείδησή τους.

    Στις μέρες μας το έθιμο τελείται αδιάκοπα κάθε χρόνο όμως με μόνο μία Ντερβένα που γίνετε στην ειδικά διαμορφωμένη πλατεία στο κέντρο του χωριού, στο Μετόχι. Το άναμμα της Ντερβένας είναι πιο εντυπωσιακό καθώς ποτίζεται ολόγυρα με εύφλεκτο υγρό και ανάβει ακαριαία με μια μικρή έκρηξη. Βεγγαλικά και χορευτικά συνοδεύουν την τελετουργία της Ντερβένας. Εθελοντές από όλους τους «μαχαλάδες» πλέον βοηθούν να γίνει η Ντερβένα και να τηρηθούν όλα τα πατροπαράδοτα έθιμα. Τελευταία φορά που είχε δύο Ντερβένες  ήταν το 2002 στον Τούμπο (μέσα στην αυλή του παλιού Δημοτικού Σχολείου) και στο Μετόχι και έκτοτε γίνετε μόνο μία με τον κόπο και την ανιδιοτελή προσφορά όσων έχουν μείνει στον τόπο μας.

    Τα χρόνια που έσφυζαν από ζωή όλες οι γειτονιές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Όσοι έζησαν, έστω και για λίγα χρόνια στο χωριό έχουν κάτι να θυμούνται από το έθιμο αυτό και έχει μείνει χαραγμένο στην μνήμη τους. Η Ντερβένα ήταν μια διαδικασία βαθιά τελετουργική που αντλούσε τη δύναμή της από τις ζώσες και βαθύτερες ανάγκες των χωριανών και όχι ένα απλό λαογραφικό  δρώμενο.  Σήμερα, έστω και χωρίς τον βαθύ συμβολισμό που είχε για αιώνες η Ντερβένα, διατηρούμε τα πατροπαράδοτα έθιμα του τόπου μας, που συμβάλουν στην συνοχή και στήριξη των μικρών μας κοινωνιών. Η  Ντερβένα είναι βαθιά ριζωμένη και άρρηκτα δεμένη με την Πρώτη και όσο υπάρχουν άνθρωποι σε τούτο τον τόπο, θα τελείται κάθε χρόνο το αρχαίο αυτό έθιμο.

Πρόταση για δημιουργία ανοιχτού Μουσείου....δημοσιεύθηκε το 2016

 

     Ο χώρος που έχει όμορφα διαμορφωθεί για την τέλεση του εθίμου της ντερβένας στο πάρκο στο μετόχι του χωριού, πιστεύω ότι παραμένει ανεκμετάλλευτος και θα μπορούσε με λιγοστά έξοδα να αναδειχθεί και να αποτελέσει κομμάτι τουριστικού ενδιαφέροντος του τόπου μας.(Φώτο 1)

     Μπορούν όλοι οι σύλλογοι της Πρώτης να συνδράμουν σε αυτόν τον στόχο και φυσικά οι τοπικές αρχές χωρίς μεγάλο οικονομικό κόστος. Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί στον χώρο του πάρκου υπαίθριο Μουσείο του εθίμου της Ντερβένας, με κατάλληλες προθήκες στους τοίχους στο πίσω μέρος και στα πλάγια του χώρου. Εκεί θα εκτίθενται φωτογραφίες από παλιά μέχρι και σήμερα της όλης διαδικασίας του εθίμου και ίσως εργαλεία που χρησιμοποιούνταν . Μπορεί να υπάρχει αναγραφή της ιστορίας του εθίμου, το πως γινόταν παλιά, πόσες ντερβένες υπήρχαν και άλλα πολλά στοιχεία. 

     Χρειάζεται απλά να συγκεντρωθεί το κατάλληλο υλικό από όλους όσους μπορούν να βοηθήσουν, να επεξεργαστεί κατάλληλα ώστε να αντέχει στην έκθεση σε εξωτερικό χώρο και να τοποθετηθούν  οι κατάλληλες προθήκες  με προσοχή φυσικά για τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά το κάψιμο της ντερβένας.

   Έτσι και ο χώρος θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επισκέπτες του χωριού μας  όλη τη χρονιά και θα διατηρεί ζωντανή και έντονη την παράδοση του τόπου μας στους νεώτερους.

                                                                       Θεοδοσίου Κων/νος

 

Υ.Γ. Θα πρέπει κάποια χρονιά να κοιτάξουν σοβαρά οι αρμόδιοι και να συνεννοηθούν, αν μπορέσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στο θέμα της πεζοδρόμησης του κέντρου του χωριού τα Σαββατοκύριακα του Ιουλίου και του Αυγούστου τις βραδινές ώρες. Ένα μέτρο που όπου εφαρμόστηκε παρά τις αρχικές ενστάσεις και διαμαρτυρίες, πέτυχε τον σκοπό του και βοήθησε την ανάπτυξη της περιοχής. 

Ιδέες και προτάσεις για την ανάπτυξη του τόπου μας....το 2013

     Η οικονομική κρίση που ζει η χώρα μας και όλα τα δεινά που μας έχουν επιβάλει εσωτερικές και ξένες δυνάμεις, δεν μπορεί να είναι δικαιολογία ώστε να επικρατεί αδράνεια και απαξίωση τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Αντιθέτως πρέπει να είναι το έναυσμα για περισσότερη προσπάθεια, μεγαλύτερους αγώνες και όνειρα, πιο πολύ ρίσκο και δράση. Εξάλλου η κρίση μπορεί να είναι ευκαιρία για νέα και  καλύτερα πράγματα για την κοινωνία και τον τόπο. Όσο κι αν μας σπρώχνουν στην απαισιοδοξία και την μιζέρια εμείς οφείλουμε να αντιδράσουμε.  Μόνοι μας πρέπει να μεριμνήσουμε για την περιοχή  μας  και να μην περιμένουμε κάποιους άλλους από μακριά να τρέξουν για μας. Είχε πει κάποτε ένας μεγάλος πολιτικός μην ρωτάς τι θα κάνει η πατρίδα σου για σένα αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ για την πατρίδα σου.

      Θα  μοιραστώ κάποιες ιδέες και προτάσεις που υπάρχουν για την ανάπτυξη του τόπου μας, ιδέες που είναι είτε προσωπικές είτε συζητήθηκαν με άλλους νέους του τόπου μας που αγωνιούν για το μέλλον μας, τόσο της Πρώτης όσο και ολόκληρου του Δήμου Αμφίπολης για να έχουμε αύξηση του πληθυσμού και του βιοτικού μας επιπέδου. Τις καταθέτω δημόσια έστω απλά για να συζητηθούν και  να υπάρχει μια ιδέα για κάποια θέματα και ίσως κάποια πράγματα να γίνει κάποτε προσπάθεια να υλοποιηθούν. Θα αναφέρω  πρώτα  όσα αφορούν την τοπική αυτοδιοίκηση και μετά όσα μπορούν να γίνουν με την ιδιωτική πρωτοβουλία.

     Ο Δήμος θα πρέπει να δημιουργήσει δύο γραφεία ενημέρωσης πολιτών στα δύο άκρα της περιφέρειάς του. Τα γραφεία αυτά θα είναι υπεύθυνα για την εύρεση εργασίας σε ανέργους, ενημέρωση για διάφορα προγράμματα επενδύσεων και ανάπτυξης που υπάρχουν, ενημέρωση για το πώς μπορεί κάποιος να ασχοληθεί με την καλλιέργεια της γης και να γίνει νέος αγρότης, να αποκτήσει δικαιώματα και χωράφια, για το πώς μπορεί να επενδύσει κάποιος και σε ποιους τομείς, να υπάρχουν προσφορές εργασίας από εργοδότες της περιοχής, να ενημερώνει τους πολίτες για όσα χρειάζονται για ξεκινήσουν την επιχείρησή τους. Τα γραφεία θα πρέπει να λειτουργούν και τα Σαββατοκύριακο από Παρασκευή μέχρι Δευτέρα που ο περισσότερος κόσμος βρίσκετε στην περιοχή και μπορεί άνετα να τρέξει και να ψάξει για ότι τον απασχολεί και φυσικά να ανταλλάσουν τις πληροφορίες τους.

    Σε κάθε χωριό του Δήμου να δημιουργηθούν οικόπεδα σε κατάλληλους χώρους με τις απαραίτητες υποδομές για τις οποίες θα μεριμνήσει ο  Δήμος όπως είναι η σύνδεση τους με την αποχέτευση, την ύδρευση, την ηλεκτροδότηση και το οδικό δίκτυο. Τα οικόπεδα αυτά να δοθούν δωρεάν σε όσους θέλουν να εγκατασταθούν στην περιοχή είτε είναι μόνιμοι κάτοικοι είτε είναι νέοι που έρχονται από άλλα μέρη,  με την προϋπόθεση να δημιουργήσουν κατοικίες μέσα σε τέσσερα χρόνια, αλλιώς να περνάνε σε νέους δικαιούχους.  

     Να αναβαθμιστεί  ο χώρος του λιμένα των Κερδυλίων και να γίνει κοντά στην περιοχή αυτή βιομηχανικό και βιοτεχνικό πάρκο με τις κατάλληλες υποδομές . Λίγοι Δήμοι είναι τυχεροί και έχουν λιμάνι. Εκεί θα  μπορούν να δραστηριοποιηθούν και να επενδύσουν εταιρίες, βιοτεχνίες και βιομηχανίες  αν δοθούν σε συνεργασία με το κράτος και τα κατάλληλα κίνητρα, όπως φοροαπαλλαγές και δωρεάν χρήση γης. Αυτό βέβαια απαιτεί σχεδιασμό και υλοποίηση σε συνεργασία με το κράτος.

    Να γίνει αγορά αστικών λεωφορείων από τον Δήμο και ίδρυση εταιρίας αστικών συγκοινωνιών. Θα δημιουργηθούν αρκετές θέσεις εργασίας και θα γίνει πιο γρήγορα και εύκολα αυτό που όλοι θέλουμε. Η επικοινωνία, η συνένωση και η συνεργασία όλων των χωριών του Δήμου. Γιατί όσο συναναστρέφεσαι συχνότερα με τον άλλο τόσο καλύτερα τον γνωρίζεις και τον κατανοείς. Θα πρέπει με ένα κοινό αντίτιμο για όλους  να γίνονται καθημερινά από το πρωί ως το βράδυ δρομολόγια ανάμεσα σε όλα τα χωριά του Δήμου από Κορμίστα μέχρι Κερδύλια σε  τακτά χρονικά διαστήματα. Έτσι θα ενώσουμε ουσιαστικά όλο το Δήμο σε ένα κοινό τόπο καθώς ο οποιοσδήποτε θα μπορεί να βρεθεί ανά πάσα στιγμή σε κάθε χωριό του Δήμου μας . Θα χρησιμοποιούνται και από τους μαθητές των σχολείων ως σχολικά λεωφορεία για να γίνονται οι μετακινήσεις τους στους χώρους εκπαίδευσης με χρήση κατάλληλου πάσου και συντονισμό των δρομολογίων.

    Να δημιουργηθεί ένα ταμείο συνεισφοράς Πολιτών στο οποίο θα συγκεντρώνονται χρήματα για να γίνονται διάφορα μικρά έργα και παρεμβάσεις ως κάποιου ανώτατου ποσού σε κάθε χωριό του Δήμου ξεχωριστά και ανάλογα με τις ανάγκες του. Τα χρήματα θα τα διαχειρίζονται οι τοπικοί πρόεδροι των χωριών και θα είναι υπεύθυνοι για την εύρεση επιπλέον χορηγιών από εταιρίες , επιχειρηματίες και όσους θέλουν να βοηθήσουν το χωριό τους. Έτσι ο κεντρικός Δήμος θα μπορεί να ασχολείται καλύτερα με μεγαλύτερα έργα και θέματα που αφορούν το σύνολο των κατοίκων της περιοχής και την ανάπτυξή της. Έτσι για παράδειγμα αν κάποιο χωριό θέλει να φτιάξει ένα μικρό πάρκο θα μπορεί να διαχειριστεί μόνο του το έργο.

    Τέλος θα ήταν πολύ καλό για τον πρωτογενή τομέα της οικονομίας του Δήμου μας, να δημιουργηθεί ένας μεγάλος αγροτικός συνεταιρισμός ο οποίος  θα αγοράζει και θα μεταποιεί  προς πώληση στο εσωτερικό και το εξωτερικό όλα τα γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα του τόπου μας. Από καπνά και σιτηρά μέχρι αμύγδαλα, κρασιά και λάδι και ότι γενικά παράγει η γη μας. Θα είναι βέβαια μια τεράστια επένδυση όμως με πάρα πολλά  οφέλη για όλους. Ίσως θα έπρεπε να δημιουργηθεί και ένας  μεγάλος εμπορικός σύλλογος που θα εκπροσωπούσε συνολικά τον Δήμο.  

      Περνάμε τώρα στην ανάπτυξη που μπορεί να έρθει από την ιδιωτική δραστηριοποίηση και είναι εξίσου σημαντική με τις πρωτοβουλίες που πρέπει να πάρει ο Δήμος. Αν κάποιος έχει πραγματικά όρεξη για δουλειά, πάθος και θέληση πολλά είναι αυτά που μπορεί να κάνει στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου μας για να εξασφαλίσει το εισόδημα του και να προσφέρει στον τόπο. Αρκεί να είναι ικανός, να αναλαμβάνει ρίσκα και πρωτοβουλίες αλλά και να αγαπά αυτό που θα κάνει. Φυσικά θα χρειαστεί ένα αρχικό κεφάλαιο (ας ελπίσουμε επιτέλους οι τράπεζες να αρχίσουν να δίνουν ρευστό στους απλούς πολίτες και όχι να προσέχουν μόνο τους μετόχους τους) αλλά και τη στήριξη των κατοίκων στην περιοχή και στον τομέα που θα δραστηριοποιηθεί.  

        Έτσι μπορεί κάποιος να ασχοληθεί με τον πρωτογενή τομέα της οικονομίας και πυλώνα στήριξης της πατρίδας μας που δεν είναι άλλος από την καλλιέργεια της γης. Από τις παραδοσιακές καλλιέργειες του καπνού και των σιτηρών ως τις καινοτόμες παραγωγές μανιταριών και σαλιγκαριών, με τα ελαιόδεντρα και το ιπποφαές, τα θερμοκήπια και άλλα,  με τη  στήριξη όπως αναφέραμε πιο πάνω του γραφείου ενημέρωσης του Δήμου που θα δώσει της απαραίτητες οδηγίες και κατευθύνσεις. Ακόμα κάποιος μπορεί να ασχοληθεί με την πτηνοτροφία και την εμπορία πουλερικών και αυγών. Με την κτηνοτροφία και την παραγωγή κρέατος και γάλακτος. Η χώρα μας  εισάγει κάθε χρόνο τεράστιες ποσότητες κρέατος και γάλατος και είναι κρίμα να μην έχουμε ντόπια προϊόντα. Η εισαγωγή κρέατος μάλιστα είναι  δεύτερη πίσω από το πετρέλαιο!

       Ένας άλλος τομέας είναι η μεταποίηση όπου κάποιος μπορεί να δημιουργήσει ένα σύγχρονο εμφιαλωτήριο και να εκμεταλλευτεί την πλούσια παραγωγή κρασιών και τσίπουρου της περιοχής μας και να εμπορευτεί διεθνώς τα προϊόντα αλλά και τοπικά να παράγει αναψυκτικά και ποτά. Μπορεί να δημιουργηθεί μια μονάδα γαλακτοκομικών προϊόντων και τυριών .Ακόμη μπορεί να δημιουργηθούν νέα ελαιοτριβεία καθώς οι καλλιέργεια ελιάς γνωρίζει άνθιση τα τελευταία χρόνια.  

      Ένα σύγχρονο μεγάλο ξενοδοχείο με αίθουσες δεξιώσεων , συνεδρίων και διαφόρων εκδηλώσεων θα μπορούσε να σταθεί στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου ειδικά αν μάλιστα βρεθούν σημαντικά ευρήματα στο μεγάλο τάφο της Μεσολακιάς, αλλά και αν γίνει κατάλληλη προβολή όλων των αξιοθέατων της περιοχής μας. Αυτό βέβαια απαιτεί τεράστιους επενδυτές που θα πρέπει να προσεγγίσει ο Δήμος.

     Κάποια πράγματα με τα οποία θα μπορούσε να ασχοληθεί κάποιος είναι,  ένα καθαριστήριο ρούχων μαζί με συνεργείο καθαρισμού σπιτιών και διαφόρων χώρων.   Ένα πλυντήριο αυτοκινήτων , μία εταιρία προστασίας της περιουσίας των κατοίκων (security) , ένα σύγχρονο μικροβιολογικό και ακτινολογικό εργαστήριο είναι τομείς που μπορεί κάποιος να προσπαθήσει. Ενώ από καταστήματα ένα  ιχθυοπωλείο , ένα κατάστημα ρούχων και υποδημάτων, ένα μικρό μπαρ, ένα μεζεδοπωλείο , ένα κατάστημα υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων και ότι ακόμα μπορεί να θελήσει κάποιος.

    Κλείνοντας ειδικά για την Πρώτη  θα μπορούσε να γίνει επιτέλους εκμετάλλευση του καταφυγίου μας  και κατασκευή σύγχρονου και ασφαλούς δρόμου πρόσβασης σε αυτό. Θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σε αυτό όλο το χρόνο εστιατόριο, καφετέρια και ενοικιαζόμενα δωμάτια για τουρίστες και ορειβάτες. Μια απλή ακόμα ιδέα που θα φέρει πάρα πολύ εσωτερικό τουρισμό είναι η πεζοδρόμηση ολόκληρου του κέντρου της Πρώτης τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο κάθε Παρασκευή, Σάββατο   και Κυριακή βράδυ. Έτσι θα κινούνται και θα παίζουν με ασφάλεια τα παιδιά στους δρόμους  χωρίς να κινδυνεύουν, θα κάνουν άνετα τη βόλτα τους οι επισκέπτες  χωρίς ενόχληση από αυτοκίνητα και οι ταβέρνες και οι καφετέριες θα βγάζουν  τα τραπέζια τους παντού χωρίς  μπερδέματα και χωρίς να κινδυνεύουν οι πελάτες τους να βρεθούν κάτω από τις ρόδες κάποιου αμαξιού. Συνεργασία χρειάζεται των καταστηματαρχών και καλή θέληση  προς όφελος όλων.   

      Σίγουρα υπάρχουν και άλλες ιδέες και απόψεις από πολλούς και σίγουρα πολλοί θα διαφωνούν με τις παραπάνω προτάσεις. Πολλά ίσως να είναι ανέφικτα και ουτοπικά. Μακάρι όμως όλοι να δραστηριοποιηθούν και να προτείνουν, να βοηθήσουν, να συνεργαστούν , να προσπαθήσουν και να  κοιτάξουμε το μέλλον μας με αισιοδοξία